Кыргызстандын тарыхы

Подписаться на эту рубрику по RSS

Энесай маданиятынын оюн-тамашасы жана тамак-ашы

Энесайлык кыргыздарда майрамдарда, чоң той-тамашада маш ойноо (цирк) пайда болгон. Талаа-түздүн шибер-тулаңында төө ойнотуп, жолборсту колго үйрөтүп, ат үстүнө отургузуп, кээсин тартылган аркандын үстүнөн бастырган, жигиттер чабан-достук чебер өнөр көрсөтүшкөн.

Кененирээк...

Энесайдагы элдин рухий байлыгы

Кытай жазмаларында, энесайлык кыргыздар акылман улут, алар сөзгө чечен, баары текши ырчы келет дешкен. Чындыгында энесайлык кыргыздардын мазмуну бай аңыздары, ашыктык ырлары, кошоктор, поэмалар ж.б. элдик чыгармалары ошол доордо жаралган. Майда эпостор, дастандар айтылган.

Кененирээк...

Энесай маданиятынын кол өнөрчүлүгү

Энесайлык кыргыздардын темир устачылыгы, зергердик өнөрү, боз үйү, аялдардын асемдүү жасалгаларын, ат жабдыктардын жасоо өтө өнүккөн. Байыркы тарыхый жазмаларды, тарыхый сүрөттөрдү карап келгенде сак, хун, үйсүн, дөөлөс, түрк тарыхына абай салсак алардын кадимки кооз ээрлери болгон эмес.

Кененирээк...

Чаа-Тас

Энесай доорундагы бир учурду "Чаа-тас" ("Согуш ташы") маданиятынын доору деп коёт. Минусинск ойдуңундагы мүрзөлөрдөн табылган маданий эстеликтерге айрыкча маани берилет. Кыргыз маданиятындагы "Чаа-тас" доорунун (VI-VIII к) деңгээлин көрсөткөн маданий эстеликтердин чеги Саян тоосунан башталып, Алтай, Минусинск ойдуңуна чейинки кең аймакты ээлеп жатат.

Кененирээк...

Жазма баян

Энесайлык кыргыздардын эң баалуу рухий байлыгы - алардын башка көчмөн уруулардан мурда жазмасы болгон дугу. Франциянын тарыхчысы Ша-вумуни: "Тээ, жаңы эранын бешинчи кылымында эле кыргыздар орхон-энесай жазу-усун колдонгон" деп айтканы акыйкат сөз.

Кененирээк...

Тапу

Андан отуз жыл өтпөй, бая тыйпыл жоголду деген кыргыз кагандарынын эрлери жетилип, кайрадан башы биригип, урматы өсүп, туусун оболотуп, черүү күтүп калган. Нечен кылымдар бою тарыхта аты өчпөгөн кыргыздардын зоболосу көтөрүлүп, маданияты өскөн, гүлдөгөн доору, кой үстүнө торгой уялаган заманы энесай мезгили, "Тапу"

Кененирээк...