Бул жерде Сиздин жарнама болушу мүмкүн! 0(707)48-14-46 whatsapp

Эңгилчектер

Эңгилчектер (Lichenophyta) – козу карындар (микобионт) менен балырлардын (фикобионт) ыкташып жашоосунан пайда болгон өзгөчө симбионттук организм. Кийинки учурларда айрым Э-дин курамында бактериялар (азотобактер) да бар экендиги аныкталган.

Э-тин вегетативдик денеси талломдон туруп, тамыр, сабак, жалбырак калыптанбаган. Э-деги түрдүү түстөр (кызыл, сары, күрөң, кара, жашыл жана башка) пигменттерге байланыштуу.

Э. өтө акырындык менен өсөт, бул абал алардагы орг. заттардын аз санда болушуна жана акырын топтолушуна байланыштуу. Мисалы, кабырчыктуу Э-дин таллому жылына орточо 1-8 мм, жалбырак түрүндөгү жана түптүү Э. 0,1–3,5 см, айрым кладониялар 2-5 см гана өсөт. Э-деги микобионтторду – негизинен баштыктуу козу карындардан пиреномицеттер, дискомицеттер, аз санда клеткасыз мицелиялар жана дейтеромицеттер түзөт.

Көпчүлүк Э-деги фикобионттор жашыл балырларга таандык, азыраак көкжашыл балырлар кездешет.

Формасы боюнча 3 морфол. типке бөлүнөт: кабырчыктуу, жалбырак түрүндө, топтошкон.

Э. анатомиялык түзүлүшүнө карай эки түрдүү: гомеомердик, гетеромердик. Жөнөкөйү гомеомердик түзүлүштө болот.

Бул учурда эңилчектин талломундагы фикобионт жана микобионт бирдей аралашып жайгашат.

Э. вегетативдик, жыныссыз жана жынысташуу жолдор менен көбөйүшөт. Вегетативдик көбөйүү көп учурайт. Ал учурда Э-дин денеси бөлүктөргө бөлүнөт (фрагментацияланат) да, алар калыбына келип, жаңы Э. пайда болот. Кыргызстанда көп кездешкен түрлөр: пармелия (Parmelia), пельтигера (Peltigera), фисция (Physcia), графис (Graphis) жана башка

Э. Кыргызстанда кеңири таркалган. Алар региондордун экология абалын аныктоодо зор мааниге ээ жана таза абаны сүйүүчүлөр. Алардан түрдүү боёктор , парфюмериялык жыпар жыттуу заттар алынат. Ошондой эле тоютка, тамак-ашка пайдаланууга болот.

Тилекке каршы ушул мезгилге дейре биздин республикада жергиликтүү Э. ж-дө маалыматтар өтө аз жана практикада дээрлик колдонулбайт.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)